Home » COPD symptomen behandeling

COPD symptomen behandeling

Wat is COPD?

Wat is COPD? - bronchitis symptomen en duur

COPD symptomen en behandeling. Bij COPD is er sprake van voortdurende ontstekingen van de luchtwegen. COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease en dit staat vrij vertaald voor chronische vernauwing van de luchtwegen, waarbj de ademhaling belemmerd is. Als gevolg van de vernauwing kan iemand last krijgen van benauwdheid, hoesten en slijm opgeven. Ook kunnen klachten ontstaan als vermoeidheid en verlies van gewicht. De klachten nemen vaak toe in de loop van de tijd.



Waardoor wordt COPD veroorzaakt?

Bij ongeveer vier op de vijf mensen wordt COPD veroorzaakt door jarenlang roken. Circa 25% van de rokers krijgt voreg of laat COPD. Naast roken zijn er ook andere factoren die een rol spelen:

  • aangeboren aanleg voor COPD;
  • bij circa 15% speelt langdurige blootstelling aan kleine stofdeeltjes op het werk een rol;
  • een aangeboren gebrek aan een bepaald enzym (alfa-1-antitrypsine) kan ook de oorzaak zijn;
  • Ondanks dat de concentratie van schadelijks stoffen bij passief roken lager ligt dan bij actief roken, kan passief roken aanzienlijke schade toebrengen aan personen, vooral als deze er gevoelig voor zijn doordat ze bijvoorbeeld astma hebben. 

Bij COPD zijn de longen ontstoken en dit kan op verschilende manieren tot stand komen:

  • als reactie op invloeden van buitenaf, bijvoorbeeld een ziekteverwekkend organisme zoals een bacterie of een virus; en
  • een ontsteking kan worden veroorzaakt door een afwijking in het lichaam, waardoor plaatselijk ontstekingen optreden zonder dat er sprake is van exogene invloeden. Dit soort ontsteking wordt ook wel inflammatie genoemd.
Mensen met COPD hebben last van een abnormale ontstekingsreactie (inflammatoir proces) in het slijmvlies van de longen. De ontstekingen zijn chronischm dat wil zeggen permannent, van aard. De luchtwegen van mensen met COPD zijn voortdurend geïrriteerd, zonder dat er schadelijke invloeden van buitenaf zijn. Mensen met COPD zijn gevoelig(er) voor infecties (veroorzaakt door een virus of bacterie). 
 
 
De inflammatie ontstaat als gevolg van schade die in de loop van de tijd is ontstaan aan de luchtwegen, vaak door roken. 
 
COPD is in feite een verzamelnaam voor twee aandoeningen:
  • chronische bronchitis; en
  • longemfyseem.
Bij chronische bronchitis zijn de luchtwegen permanent ontstoken, waardoor er veel slijm ontstaat en waarbij de luchtwegen vernauwd zijn. Als de vernauwing blijvend is, wordt gesproken over COPD. Bij longemfyseem zijn de longblaasjes beschadigd. Hierdoor zijn de longen minder elastisch. Doordat het aantal longblaasjes afneemt, nemen de longen minder zuurstof uit de ademhaling op en verloopt de afgifte van kooldioxide niet goed waardoor benauwdheid ontstaat. In dit geval wordt gesproken over COPD met longemfyseem.
 
Wat gebeurt er in je longen bij COPD?

Wat zijn de symptomen van COPD?

De klachten die bij COPD kunnen voorkomen, zijn:

  • Hoesten en slijm opgeven. Als gevolg van inflammatie van de luchtwegen, wordt er veel slijm aangemaakt wat de luchtwegen kan verstoppen. Mensen met COPD moeten vooral 's ochtends veel hoesten om dit slijm te verwijderen. Na verloop van tijd worden de klachten erger en moet iemand met COPD ook later op de dag het slijm uit zijn luctwegen ophoesten.
  • Benauwdheid. Veel mensen met COPD hebben last van benauwdheid. Dit kan worden veroorzaakt door slijm in de luchtwegen, waardoor luchtwegen verstopt raken en het ademhalen wordt bemoeilijkt. De benauwdheid kan ook samenhangen met de verminderde elasticiteit van de luchtwegen of met schade aan de longblaasjes. Hierdoor is er een tekort aan zuurstof in het bloed, wat benauwdheid tot gevolg heeft. Benauwdheidsklachten kunnen ook verergerd worden door bepaalde omstandigheden, zoals een infectie. Tot slot kan de uitademing langer duren dan normaal, de lucht wil als het ware niet uit de longen.
  • Gevoeligheid voor uitlokkende factoren. Mensen met COPD zijn als gevolg van de inflammatie gevoeliger voor invloeden van buitenaf, vooral voor virusinfecties zoals griep of verkoudheid. 
  • Minder inspanningen kunnen verrichten a.g.v. kortademigheid. Mensen met COPD raken snel buiten adem, vaak al bij kleine alledaagse inspanningen. In de loop van de tijd wordt dit ernstiger en kan iemand al kortademig zijn in rust.
  • Moeheid. Mensen met COPD kunnen erg vermoeid zijn a.g.v. de ademhalingsproblemen.
  • Gewichtsverlies. Mensen met COPD kunnen om diverse redenen gewicht verliezen: a) Doordat ademhalen zoveel moeite en energie kost. b) De eetlust kan afnemen a.g.v. benauwdheid of moeheid. c) Ook kan bij mensen met COPD het middenrif op de maag drukken, waardoor sneller een 'vol gevoel' ontstaat. d) Mensen met COPD kunnen tijdens het eten sneller last krijgen van benauwdheidsklachten. e) Sommige mensen met COPD hebben ook last van anstklachten of depressieve gevoelens, waardoor de eetlust kan afnemen. f) Veel mensen met COPD waren of zijn zware rokers en een aantal hunner heeft nog meer ongezonde gewoontes, waardoor zij te winig energierijk voedsel binnen krijgen. Zo hebben bijvoorbeeld zware rokers en drinkers door de bank genomen een verminderde eetlust.
  • Verlies van spierkracht. Gewichtsverlies en ondergewicht kunnen zorgen voor verzwakte arm- en beenspieren, maar ook zwakkere ademhalingsspieren. 

De meeste mensen met COPD ondervinden dagelijks klachten. Sommigen hebben vooral 's ochtends problemen. Soms kunnen de klachten in korte tijd in ernstige mate toenemen. Men spreekt in dat geval van een exacerbatie: een longaanval. Exacerbaties dragen bij aan de achteruitgang van de ziekte.

 

 

Hoe verloopt COPD?

Hoe verloopt COPD? - bronchitis symptomen en duur

De meeste COPD-patiënten hebben het hele jaar door in wisselende mate last van de bekende klachten zoals hoesten, al dan niet in combinatie met het opgeven van slijm, en benauwdheid. Naast de stabiele fasen, kennen de meeste patiënten ook perioden van toegenomen klachten, exacerbaties genaamd. Exacerbatie is afgeleid van het Latijnse woord exacerbatio, hetgeen plotselinge verergering van een verschijnsel of ziekte betekent. Bij een longaanval worden de klacten in een periode van uren of dagen erger. Exacerbaties dragen bij aan de achteruitgang van de ziekte.

 

Bij COPD kan de schade aan de longen niet meer hersteld worden. Wel kan iemand met COPD een aantal leefregels in act nemen om de schade en achteruitgang zo beperkt mogelijk te houden. Het allerbelangrijkste advies is stoppen met roken. Hierdoor kan de verdere achteruitgang van de longfunctie aanzienlijk worden vertraagd. Ook kan er veel worden gedaan door het verbeteren van de algehele conditie en door bepaalde medicijnen te gebruiken. Voorts is een gezond, afwisselend eetpatroon van belang.

 
Voldoende bewegen helpt bij het voorkomen van een exacerbatie: door te bewegen worden de longen in conditie gehouden. Ook het goed en structureel gebruiken van de voorgeschreven medicatie draagt eraan bij dat de longen beter bestand zijn tegen ziekteverwekkers, om zo de weerstand hoog te houden. 

Een aantal factoren dragen bij aan de achteruitgang van de longen bij mensen met COPD:
  • Roken;
  • Luchtverontreiniging (vervuilde lucht);
  • Een slechte algemene conditie; en
  • Waarschijnlijk ook het regelmatig ondergaan van infecties van de luchtwegen.

Hoe wordt de diagnose COPD gesteld?

Een hoestje dat maar niet overgaat, aanhoudende moeheid en kortademig zijn en last hebben van benauwdheid, zijn allemaal redenen om een bezoek te brengen aan de huisarts. De huisarts zal door vragen te stellen en een algemeen lichamelijk onderzoek te verrichten om tot de diagnose COPD te komen of om COPD juist uit te sluiten. 

  • Longfunctietest (spirometrie). Een belangrijk onderzoek voor een arts om te kijken of iemand COPD heeft, is een longfunctieonderzoek of spirometrie. Dit is een blaastest, waarbij onder meer wordt onderzocht hoeveel lucht de persoon kan uitademen. Is dit veel minder dan normaal (wat bij mensen met COPD het geval is), dan kan dat een vermoeden zijn om aan de diagnose COPD te denken. De hoeveelheid uitgeademde lucht geeft ook een aanwijzing voor de ernst van de COPD. Een longfunctietest vindt plaats in het ziekenhuis, een laboratorium of gewoon in de huisartsenpraktijk. 
  • CT-scan. Soms vindt de arts het nodig om, naast de longfunctietest, aanvullend onderzoek te doen, bokvoorbeeld door het maken van een CT-scan. Dit is een onderzoek waarbij gebruik wordt gemaakt van röntgenstraling en waarbij afwijkingen in het longweefsel goed te zien is. Een CT-scan vindt plaats in het ziekenhuis.


Aan de hand van de resultaten van de longfunctietest en de CT-scan kan de huisarts of de longarts de diagnose COPD stellen.Vervolgens wordt in overleg met de patiënt een behandeling gestart, die het leven met COPD zo prettig mogelijk moet maken.

Hoe wordt COPD behandeld?

Als de diagnose COPD is gesteld, zal een behandelplan wordne opgesteld die bestaat uit verschillende onderdelen:

 

Leefregels

Iemand met COPD kan verschillende leefregels in acht nemen om verdere achteruitgang en verergering van de klachten te voorkomen, zoals:

  • Stoppen met roken.
  • Ieder jaar een griepprik halen om ervoor te zorgen dat men geen griepinfectie oploopt, wat de klachten doet verergeren.
  • Bewegen en sporten wordt aangeraden en kan op ieder niveau verricht worden: van wandelen tot voetballen en van in de tuin werken tot zwemmen. Iedere dag bewegen is belangrijk. Door te bewegen gaat de conditie vooruit en wordt men minder snel moe. Ook worden de ademhalingsspieren sterker, waardoor benauwdheidsklachten afnemen. Ook herstelt men sneller van een griep of verkoudheid door te bewegen. Ook zullen de spiercellen op den duur beter omgaan met zuurstof en getrainde spieren verbruiken in het dagelijkse leven minder zuurstof. Daardoor houdt men meer energie over dan wanneer men niet sport en COPD heeft. 
  • Gezonde voeding en streven naar een gezond gewicht (zowel ondergewicht als overgewicht kan een probleem zijn).
 
Omgaan met uitlokkende factoren

Bij mensen met COPD is de belangrijkste uitlokkende factor een luchtweginfectie, waardoor de kans op toenemende benauwdheid wordt vegroot. Daarom is het verstandig om ieder jaar bij de huisarts een griepprik te halen. Hierdoor wordt de kans op influenza veel kleiner. Probeer verder mensen die verkouden of grieperig zijn uit de weg te gaan. Geef in ieder geval geen hand of een zoen, want virussen verspreiden zich onder meer via huidcontact. Vermijd in het griepseizoen grote groepen mensen in krappe ruimtes. Virussen verspreiden zich ook via speekseldeeltjes door de lucht door hoesten of niezen. Ga meteen naar de huisarts indien de benauwdheidsklachten toenemen of een andere vorm aannemen of wanneer meer slijm wordt opgehoest en/of dit van kleur verandert.


Andere uitlokkende factoren zijn heftige emoties en stress, aangezien deze van invloed kunnen zijn op de klachten. Ook is het verstandig om bepaalde medicijnen te vermijden als iemand COPD heeft, omdat ze benauwdheidsklachten kunnen veroorzaken. 

 

Medicatie

Het gebruiken van medicijnen bij COPD is erg belangrijk. Ze kunnen helpen om het ziekteverloop te vertragen. Er zijn verschillende soorten medicijnen die de klachten kunnen verminderen:

  • Luchtwegverwijders. Omdat men bij COPD vaak last heeft van benauwdheid, is een puffer met een luchtwegverwijdend medicijn vaak noodzakelijk. Luchtwegverwijders zorgen ervoor dat de spiertjes rondom uw luchtwegen zich wat ontspannen, waardoor de luchtwegen wijder worden en men gemakkelijker kan ademen.
  • Ontstekingsremmers. Omdat er bij COPD chronisch ontstekingen zijn in de longen, zal de arts een puffer met daarin een ontstekingsremmer voorschrijven.
  • Overige medicijnen bij COPD. Als iemand last hefet van allergische reacties, kan de arts medicatie voorschrijven in de vorm van een puffer of een tabletje of neusspray, die dat onderdrukt. Ook kan het zijn dat u de bovenvermelde ontstekingsremmers en luchtwegverwijders naast elkaar gebruikt moeten worden of in de vorm van een combinatiemedicijn. Soms is een antibioticumkuur nodig om bacteriële infecties te bestrijden.
 

Aanvullende behandelingen

Bij de behandeling van COPD kan het nodig zijn om een (longf)ysiotherapeut in te schakelen. Een (long)fysiotherapeut kan iemand goed leren ademen in rust of tijdens beweging. Ook kan deze therapeut u functioneel leren hoesten. Huffen is een hoestmethode om effectief van slijm af te komen, zodat men minder benauwd is. Huffen is een lange sterke uitademing vanuit de keel. Deze oefening kan vergelijken worden met het wasemen als men zijn bril schoonmaakt:

  • Adem diep in.
  • Open uw mond.
  • Stoot de lucht krachtig uit.


De fysiotherapeut kan ook oefening meegeven ter activering en om te blijven bewegen.


Geraadpleegde literatuur:
  •  www.astmafonds.nl
  •  I. Vooren (eindredactie): zorgpocket copd: tips voor het dagelijks leven, Stichting September, eerste druk, 2011.
 
 

 


Geschreven door

 



De dag van de spirometrie: COPD (rokerslong) - VRG

Home

Home - bronchitis symptomen en duur

Aandoeningen A-Z symptomen en behandeling

Aandoeningen A-Z symptomen en behandeling - bronchitis symptomen en duur

Onafhankelijk en duidelijk informatie over vele aandoeningen.